ભગવદ્ ગીતા અધ્યાય 18 – મોક્ષસંન્યાસયોગ
મોક્ષ અને સંન્યાસનો યોગ — ગીતાનો ઉપસંહાર.
78 શ્લોક
આ અધ્યાયના બધા શ્લોક
- 18.1 – अर्जुन उवाच – અર્જુને કહ્યું — હે મહાબાહો! હે હૃષીકેશ! હે કેશિનિષૂદન! હું સંન્યાસનું તત્ત્વ અને ત્યાગનું તત્ત્વ…
- 18.2 – श्रीभगवानुवाच – શ્રીભગવાને કહ્યું — કેટલાક વિદ્વાનો કામનાથી કરાતાં કર્મોના ત્યાગને ‘સંન્યાસ’ સમજે છે, અને વિવેકી પુરુષો સર્વ…
- 18.3 – त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः – કેટલાક મનીષીઓ કહે છે કે બધાં કર્મો દોષયુક્ત હોવાથી ત્યાજ્ય છે, અને બીજા વિદ્વાનો કહે છે કે યજ્ઞ, દાન અને…
- 18.4 – निश्चयं शृणु मे तत्र – હે ભરતશ્રેષ્ઠ! તે ત્યાગ વિશે તું મારો નિશ્ચિત મત સાંભળ. હે પુરુષવ્યાઘ્ર! ત્યાગ ત્રણ પ્રકારનો કહેવાયો છે.
- 18.5 – यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव – યજ્ઞ, દાન અને તપરૂપ કર્મો ત્યાગવા યોગ્ય નથી; તે તો અવશ્ય કરવાં જોઈએ.
- 18.6 – एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं – હે પાર્થ! આ યજ્ઞ, દાન અને તપરૂપ કર્મો પણ આસક્તિ અને ફળની ઇચ્છા છોડીને કરવાં જોઈએ — એ મારો નિશ્ચિત ઉત્તમ મત છે.
- 18.7 – नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो – નિયત (શાસ્ત્રવિહિત, કર્તવ્ય) કર્મનો ત્યાગ યોગ્ય નથી. મોહને કારણે તેનો ત્યાગ કરવો એ ‘તામસ ત્યાગ’ કહેવાયો છે.
- 18.8 – दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् – જે કર્મને ‘આ દુઃખરૂપ છે’ એમ માનીને શારીરિક કષ્ટના ભયથી છોડી દે છે, તે રાજસ ત્યાગ કરીને પણ ત્યાગનું ફળ પામતો…
- 18.9 – कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन – હે અર્જુન! ‘આ કરવું જ જોઈએ’ — એમ સમજીને જે નિયત કર્મ આસક્તિ અને ફળનો ત્યાગ કરીને કરાય છે, તે જ સાત્ત્વિક…
- 18.10 – न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले – સત્ત્વગુણથી યુક્ત, મેધાવી અને સંશયરહિત ત્યાગી પુરુષ ન અપ્રિય (અકુશળ) કર્મનો દ્વેષ કરે છે અને ન પ્રિય (કુશળ)…
- 18.11 – न हि देहभृता शक्यं – કારણ કે દેહધારી માટે સર્વ કર્મોનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરવો શક્ય નથી; તેથી જે કર્મફળનો ત્યાગી છે, તે જ ‘ત્યાગી’…
- 18.12 – अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं – કર્મફળનો ત્યાગ ન કરનારાઓને મૃત્યુ પછી કર્મોનું અનિષ્ટ (અપ્રિય), ઇષ્ટ (પ્રિય) અને મિશ્ર — એમ ત્રણ પ્રકારનું…
- 18.13 – पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध – હે મહાબાહો! સર્વ કર્મોની સિદ્ધિ માટે સાંખ્ય-સિદ્ધાંતમાં કહેલાં આ પાંચ કારણો તું મારી પાસેથી સારી રીતે જાણ.
- 18.14 – अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं – આ વિષયમાં (કર્મસિદ્ધિનાં) પાંચ કારણો છે — અધિષ્ઠાન (શરીર), કર્તા, જુદાં જુદાં કરણો (ઇન્દ્રિયો), અનેક…
- 18.15 – शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः – મનુષ્ય શરીર, વાણી અને મનથી જે કોઈ કર્મ આરંભે છે — તે ન્યાયસંગત હોય કે તેનાથી વિપરીત — તેનાં આ પાંચ જ કારણો છે.
- 18.16 – तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं – આમ હોવા છતાં જે વ્યક્તિ અશુદ્ધ (અસંસ્કૃત) બુદ્ધિને કારણે માત્ર શુદ્ધ આત્માને કર્તા માને છે, તે દુર્બુદ્ધિ…
- 18.17 – यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य – જેનામાં ‘હું કર્તા છું’ એવો અહંકારભાવ નથી અને જેની બુદ્ધિ (કર્મફળમાં) લિપ્ત થતી નથી, તે આ બધા લોકોને મારીને…
- 18.18 – ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा – જ્ઞાન, જ્ઞેય (જાણવા યોગ્ય વિષય) અને જ્ઞાતા — આ ત્રણ કર્મની પ્રેરણા છે; તથા કરણ (સાધન), કર્મ (ક્રિયા) અને…
- 18.19 – ज्ञानं कर्म च कर्ताच – ગુણોની ગણના કરનાર શાસ્ત્ર (સાંખ્ય)માં જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તા — ત્રણેને ગુણભેદથી ત્રણ-ત્રણ પ્રકારનાં કહ્યાં…
- 18.20 – सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते – જે જ્ઞાનથી મનુષ્ય સર્વ પ્રાણીઓમાં એક જ અવિનાશી પરમાત્મભાવને, વિભક્ત (જુદા જુદા) દેખાતાઓમાં પણ અવિભક્ત રૂપે…
- 18.21 – पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् – પરંતુ જે જ્ઞાન સર્વ પ્રાણીઓમાં ભિન્નતાને કારણે જુદા જુદા પ્રકારના અનેક ભાવોને જુદા જુદા જાણે છે, તે જ્ઞાનને…
- 18.22 – यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् – અને જે જ્ઞાન કોઈ એક જ કાર્ય (કે શરીર)ને સર્વસ્વ માનીને તેમાં જ આસક્ત રહે છે, જે યુક્તિરહિત, તત્ત્વાર્થરહિત…
- 18.23 – नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् – જે કર્મ શાસ્ત્રવિધિથી નિયત છે, આસક્તિરહિત છે, અને ફળની ઇચ્છા ન રાખનાર પુરુષ દ્વારા રાગ-દ્વેષ વિના કરાયું છે…
- 18.24 – यत्तु कामेप्सुना कर्म साहंकारेण – પરંતુ જે કર્મ ભોગોની કામના રાખનાર દ્વારા, અથવા અહંકારી પુરુષ દ્વારા, ખૂબ પરિશ્રમ સાથે કરાય છે, તે રાજસ…
- 18.25 – अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च – જે કર્મ પરિણામ, હાનિ, હિંસા અને પોતાના સામર્થ્યનો વિચાર કર્યા વિના માત્ર મોહવશ આરંભાય છે, તે તામસ કહેવાય છે.
- 18.26 – मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः – જે કર્તા આસક્તિથી મુક્ત છે, અહંકારની વાતો કરતો નથી, ધૈર્ય અને ઉત્સાહથી યુક્ત છે, તથા કાર્યની સફળતા અને…
- 18.27 – रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः – જે કર્તા આસક્ત છે, કર્મફળનો ઇચ્છુક છે, લોભી છે, બીજાઓને કષ્ટ આપવાના સ્વભાવવાળો છે, અપવિત્ર છે, અને…
- 18.28 – अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो – જે કર્તા અસંયમી છે, અસંસ્કૃત છે, અક્કડ (અભિમાની) છે, ધૂર્ત છે, બીજાઓની આજીવિકાનો નાશ કરનાર છે, આળસુ છે…
- 18.29 – बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु – હે ધનંજય! હવે તું ગુણો મુજબ બુદ્ધિ અને ધૃતિના પણ ત્રણ-ત્રણ પ્રકારના ભેદો, જે હું સંપૂર્ણપણે અને જુદા જુદા…
- 18.30 – प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च – હે પાર્થ! જે બુદ્ધિ પ્રવૃત્તિ અને નિવૃત્તિને, કર્તવ્ય અને અકર્તવ્યને, ભય અને અભયને, તથા બંધન અને મોક્ષને…
- 18.31 – यया धर्ममधर्मं च कार्यं – હે પાર્થ! જે બુદ્ધિ દ્વારા મનુષ્ય ધર્મ અને અધર્મને, તથા કર્તવ્ય અને અકર્તવ્યને બરાબર જાણી શકતો નથી, તે…
- 18.32 – अधर्मं धर्ममिति या मन्यते – હે પાર્થ! જે બુદ્ધિ તમોગુણથી ઢંકાયેલી હોવાથી અધર્મને જ ધર્મ માને છે, અને સર્વ વિષયોને ઊલટા જ સમજે છે, તે…
- 18.33 – धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः – હે પાર્થ! યોગ દ્વારા અવિચળ રહેતી જે ધૃતિ (ધારણશક્તિ)થી મનુષ્ય મન, પ્રાણ અને ઇન્દ્રિયોની ક્રિયાઓને ધારણ…
- 18.34 – यया तु धर्मकामार्थान्धृत्या धारयतेऽर्जुन – પરંતુ હે અર્જુન! જે ધૃતિ દ્વારા ફળની ઇચ્છાવાળો મનુષ્ય આસક્તિપૂર્વક ધર્મ, કામ અને અર્થને ધારણ કરે છે, હે…
- 18.35 – यया स्वप्नं भयं शोकं – હે પાર્થ! જે ધૃતિ દ્વારા દુર્બુદ્ધિ મનુષ્ય નિદ્રા, ભય, શોક, વિષાદ અને મદ (અભિમાન)ને છોડતો નથી, તે ધૃતિ તામસી…
- 18.36 – सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु – હે ભરતશ્રેષ્ઠ! હવે તું મારી પાસેથી ત્રણ પ્રકારના સુખ વિશે સાંભળ — જેમાં મનુષ્ય અભ્યાસથી રમે છે અને જેનાથી…
- 18.37 – यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् – જે સુખ શરૂઆતમાં વિષ જેવું (કઠિન) લાગે છે, પણ પરિણામે અમૃત જેવું હોય છે, અને જે આત્મા તથા બુદ્ધિની નિર્મળતા…
- 18.38 – विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् – જે સુખ વિષયો અને ઇન્દ્રિયોના સંયોગથી ઉત્પન્ન થાય છે, જે શરૂઆતમાં અમૃત જેવું લાગે છે પણ પરિણામે વિષ જેવું હોય…
- 18.39 – यदग्रे चानुबन्धे च सुखं – જે સુખ શરૂઆતમાં અને પરિણામે પણ આત્માને મોહિત કરનારું છે, અને જે નિદ્રા, આળસ અને પ્રમાદથી ઉત્પન્ન થાય છે, તે…
- 18.40 – न तदस्ति पृथिव्यां वा – પૃથ્વી પર, કે સ્વર્ગમાં, અથવા દેવતાઓમાં પણ એવું કોઈ પ્રાણી (સત્ત્વ) નથી જે પ્રકૃતિથી ઉત્પન્ન આ ત્રણ ગુણોથી…
- 18.41 – ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप – હે પરંતપ! બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રોનાં કર્મો તેમના સ્વભાવથી ઉત્પન્ન ગુણો મુજબ વિભાજિત કરાયાં છે.
- 18.42 – शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव – મનનો સંયમ, ઇન્દ્રિયોનું દમન, તપ, પવિત્રતા, ક્ષમા, સરળતા, જ્ઞાન, વિજ્ઞાન (અનુભવયુક્ત જ્ઞાન) અને આસ્તિકતા — આ…
- 18.43 – शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे – શૂરવીરતા, તેજ, ધૈર્ય, કુશળતા, યુદ્ધમાંથી ન ભાગવું, દાન આપવું અને સ્વામીભાવ (શાસન કરવાની ક્ષમતા) — આ…
- 18.44 – कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् – ખેતી, ગૌપાલન (પશુપાલન) અને વેપાર — આ વૈશ્યના સ્વભાવથી ઉત્પન્ન કર્મો છે; અને સેવારૂપ કર્મ શૂદ્રનું પણ…
- 18.45 – स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं – પોતપોતાના સ્વાભાવિક કર્મમાં તત્પરતાથી લાગેલો મનુષ્ય પરમ સિદ્ધિ પામે છે.
- 18.46 – यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं – જે પરમાત્માથી સર્વ પ્રાણીઓની ઉત્પત્તિ (પ્રવૃત્તિ) થઈ છે અને જેનાથી આ સમગ્ર જગત વ્યાપ્ત છે, તે પરમાત્માની…
- 18.47 – श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् – સારી રીતે આચરેલા બીજાના ધર્મ કરતાં ગુણરહિત (ઊણપવાળો) પોતાનો ધર્મ શ્રેષ્ઠ છે; કારણ કે સ્વભાવથી નિયત કર્મ કરતો…
- 18.48 – सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि – હે કુંતીપુત્ર! દોષયુક્ત હોય તોપણ સહજ (સ્વાભાવિક) કર્મ છોડવું ન જોઈએ; કારણ કે જેમ ધુમાડાથી અગ્નિ ઢંકાયેલો રહે…
- 18.49 – असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः – જેની બુદ્ધિ સર્વત્ર આસક્તિરહિત છે, જેણે પોતાના મનને જીતી લીધું છે અને જે સ્પૃહા (કામના)થી રહિત છે, તે…
- 18.50 – सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म – હે કુંતીપુત્ર! નૈષ્કર્મ્યસિદ્ધિ પામેલો પુરુષ જે રીતે બ્રહ્મને પામે છે, અને જે જ્ઞાનની પરા નિષ્ઠા છે, તે તું…
- 18.51 – बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं – વિશુદ્ધ બુદ્ધિથી યુક્ત થઈને, ધૈર્ય (ધૃતિ)થી મનને વશ કરીને, શબ્દ વગેરે વિષયોનો ત્યાગ કરીને, અને રાગ-દ્વેષને…
- 18.52 – विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः – એકાંત સ્થાનનું સેવન કરનાર, હળવું અને થોડું ભોજન કરનાર, વાણી, શરીર અને મનને સંયમિત રાખનાર, સદા ધ્યાનયોગમાં…
- 18.53 – अहंकारं बलं दर्पं कामं – અહંકાર, બળ (દુરાગ્રહ), દર્પ (અભિમાન), કામ, ક્રોધ અને પરિગ્રહ (સંગ્રહ)નો ત્યાગ કરીને, મમતાથી રહિત અને શાંત…
- 18.54 – ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति – બ્રહ્મભૂત (બ્રહ્મમાં સ્થિત) અને પ્રસન્ન ચિત્તવાળો પુરુષ ન શોક કરે છે, ન કંઈ ઇચ્છે છે; સર્વ પ્રાણીઓમાં…
- 18.55 – भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः – તે પરા ભક્તિ દ્વારા તે મને તત્ત્વથી જાણે છે કે હું જેટલો છું અને જે છું; પછી મને તત્ત્વથી જાણીને તે તરત જ…
- 18.56 – सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः – મારો આશ્રય લેનાર ભક્ત સદા સર્વ કર્મો કરતો હોવા છતાં મારી કૃપાથી શાશ્વત અને અવિનાશી પરમપદને પામે છે.
- 18.57 – चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य – મનથી સર્વ કર્મો મારામાં અર્પણ કરીને, મને જ પરમ લક્ષ્ય માનીને, બુદ્ધિયોગનો આશ્રય લઈને તું નિરંતર મારામાં…
- 18.58 – मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि – મારામાં ચિત્ત લગાડીને તું મારી કૃપાથી સર્વ મુશ્કેલીઓને પાર કરી જઈશ; પરંતુ જો અહંકારને કારણે તું મારી વાત…
- 18.59 – यदहंकारमाश्रित्य न योत्स्य इति – જો અહંકારનો આશ્રય લઈને તું એમ માને છે કે ‘હું યુદ્ધ નહીં કરું’, તો તારો આ નિશ્ચય મિથ્યા છે; કારણ કે તારી…
- 18.60 – स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन – હે કુંતીપુત્ર! પોતાના સ્વભાવથી ઉત્પન્ન કર્મથી બંધાયેલો તું મોહને કારણે જે કર્મ કરવા નથી ઇચ્છતો, તે પણ તું…
- 18.61 – ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति – હે અર્જુન! ઈશ્વર સર્વ પ્રાણીઓના હૃદયપ્રદેશમાં સ્થિત છે, અને પોતાની માયાથી યંત્ર પર આરૂઢ થયેલાં જેવાં સર્વ…
- 18.62 – तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन – હે ભારત! તું સર્વ પ્રકારે તે જ ઈશ્વરના શરણે જા. તેમની કૃપાથી તું પરમ શાંતિ અને શાશ્વત ધામને પામીશ.
- 18.63 – इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं – આ રીતે આ ગુપ્તથી પણ વધુ ગુપ્ત જ્ઞાન મેં તને કહ્યું. હવે તેના પર સંપૂર્ણ વિચાર કરીને, તું જેમ ઇચ્છે તેમ કર.
- 18.64 – सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे – સૌથી વધુ ગુપ્ત મારું પરમ વચન તું ફરી સાંભળ. તું મને અત્યંત પ્રિય છે, તેથી હું તારા હિતની વાત કહીશ.
- 18.65 – मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी – તું મારામાં મન લગાડ, મારો ભક્ત બન, મારી પૂજા કર અને મને નમસ્કાર કર.
- 18.66 – सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज – સર્વ ધર્મોને છોડીને તું માત્ર એક મારા શરણે આવ. હું તને સર્વ પાપોથી મુક્ત કરીશ — તું શોક ન કર.
- 18.67 – इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय – તને કહેલું આ જ્ઞાન તપરહિત વ્યક્તિને, ભક્તિરહિત વ્યક્તિને, સાંભળવાની ઇચ્છા ન રાખનારને ક્યારેય ન કહેવું; અને…
- 18.68 – य इदं परमं गुह्यं – જે મનુષ્ય મારામાં પરમ ભક્તિ કરીને આ પરમ ગુપ્ત જ્ઞાન મારા ભક્તોમાં કહેશે, તે નિઃસંદેહ મને જ પામશે.
- 18.69 – न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे – મનુષ્યોમાં તેનાથી વધુ મારું અત્યંત પ્રિય કાર્ય કરનાર કોઈ નથી, અને પૃથ્વી પર તેનાથી વધુ મને પ્રિય બીજો કોઈ…
- 18.70 – अध्येष्यते च य इमं – અને જે આપણા બંનેના આ ધર્મમય સંવાદનું અધ્યયન કરશે, તેના દ્વારા હું જ્ઞાનયજ્ઞથી પૂજિત થઈશ — એવો મારો મત છે.
- 18.71 – श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः – જે મનુષ્ય શ્રદ્ધાયુક્ત અને દોષદૃષ્ટિરહિત થઈને તેને માત્ર સાંભળશે પણ, તે પણ પાપોથી મુક્ત થઈને પુણ્યકર્મ…
- 18.72 – कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा – હે પાર્થ! શું તેં આ એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું? હે ધનંજય! શું તારો અજ્ઞાનથી ઉત્પન્ન મોહ નષ્ટ થયો?
- 18.73 – अर्जुन उवाच – અર્જુને કહ્યું — હે અચ્યુત! આપની કૃપાથી મારો મોહ નષ્ટ થયો અને મને સ્મૃતિ (પોતાના સ્વરૂપનો બોધ) પ્રાપ્ત થઈ છે.
- 18.74 – सञ्जय उवाच – સંજયે કહ્યું — આ રીતે મેં વાસુદેવ શ્રીકૃષ્ણ અને મહાત્મા અર્જુનનો આ અદ્ભુત અને રોમાંચિત કરી દેનારો સંવાદ…
- 18.75 – व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् – શ્રીવ્યાસજીની કૃપાથી મેં આ પરમ ગુપ્ત યોગ સ્વયં યોગેશ્વર શ્રીકૃષ્ણના મુખેથી, તેમને પ્રત્યક્ષ કહેતા સાંભળ્યો.
- 18.76 – राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् – હે રાજન્! ભગવાન કેશવ અને અર્જુનના આ અદ્ભુત અને પુણ્યમય સંવાદનું વારંવાર સ્મરણ કરીને હું વારંવાર હર્ષિત થાઉં…
- 18.77 – तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं – હે રાજન્! શ્રીહરિના તે અત્યંત અદ્ભુત રૂપનું પણ વારંવાર સ્મરણ કરીને મને મહાન વિસ્મય થાય છે, અને હું વારંવાર…
- 18.78 – यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र – જ્યાં યોગેશ્વર શ્રીકૃષ્ણ છે અને જ્યાં ધનુર્ધારી અર્જુન છે, ત્યાં જ શ્રી (લક્ષ્મી), વિજય, વિભૂતિ (ઉત્કર્ષ)…