ભગવદ્ ગીતા અધ્યાય 12 – ભક્તિયોગ
ભક્તિનો યોગ — પ્રેમનો સર્વોચ્ચ માર્ગ.
20 શ્લોક
આ અધ્યાયના બધા શ્લોક
- 12.1 – अर्जुन उवाच – અર્જુને કહ્યું — જે ભક્તો સદા આપમાં લાગેલા રહીને આ રીતે આપની ઉપાસના કરે છે, અને જે અવિનાશી અવ્યક્તની ઉપાસના…
- 12.2 – श्रीभगवानुवाच – શ્રીભગવાને કહ્યું — જેઓ મારામાં મન લગાડીને, સદા મારી સાથે જોડાયેલા રહીને, પરમ શ્રદ્ધાથી મારી ઉપાસના કરે છે…
- 12.3 – ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते – પરંતુ જેઓ અવિનાશી, અનિર્દેશ્ય, અવ્યક્ત, સર્વવ્યાપી, અચિંત્ય, કૂટસ્થ, અચળ અને ધ્રુવની ઉપાસના કરે છે —
- 12.4 – सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः – (જેઓ) ઇન્દ્રિય-સમૂહને સારી રીતે સંયમિત કરી, સર્વત્ર સમબુદ્ધિવાળા અને સર્વ પ્રાણીઓના હિતમાં રત રહે છે, તેઓ પણ…
- 12.5 – क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् – અવ્યક્તમાં આસક્ત ચિત્તવાળા તે સાધકોને કલેશ વધારે થાય છે, કારણ કે દેહધારીઓ માટે અવ્યક્તનું લક્ષ્ય મુશ્કેલીથી…
- 12.6 – ये तु सर्वाणि कर्माणि – પરંતુ જેઓ સર્વ કર્મો મારામાં અર્પણ કરીને, મને જ પરમ લક્ષ્ય માનીને, અનન્ય યોગથી મારું ધ્યાન કરતા મારી ઉપાસના…
- 12.7 – तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् – હે પાર્થ! જેમનું ચિત્ત મારામાં લાગેલું છે એવા ભક્તોનો હું ટૂંક સમયમાં મૃત્યુરૂપ સંસાર-સાગરમાંથી ઉદ્ધાર કરનાર…
- 12.8 – मय्येव मन आधत्स्व मयि – તું મારામાં જ મનને સ્થિર કર અને મારામાં જ બુદ્ધિને લગાડ; ત્યાર પછી તું મારામાં જ નિવાસ કરીશ, એમાં કોઈ સંશય…
- 12.9 – अथ चित्तं समाधातुं न – હે ધનંજય! જો તું ચિત્તને મારામાં સ્થિર રીતે લગાડી શકતો ન હોય, તો અભ્યાસયોગ વડે મને પામવાની ઇચ્છા (પ્રયત્ન) કર.
- 12.10 – अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव – જો તું અભ્યાસમાં પણ અસમર્થ હોય, તો મારા કર્મમાં પરાયણ થા; મારે માટે કર્મો કરતાં પણ તું સિદ્ધિને પામીશ.
- 12.11 – अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः – અને જો તું આ પણ કરવા અસમર્થ હોય, તો મારા યોગનો આશ્રય લઈ, સંયમિત ચિત્તવાળો થઈને સર્વ કર્મોના ફળનો ત્યાગ કર.
- 12.12 – श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते – અભ્યાસ કરતાં જ્ઞાન શ્રેષ્ઠ છે, જ્ઞાન કરતાં ધ્યાન વિશિષ્ટ છે, ધ્યાન કરતાં કર્મફળ-ત્યાગ શ્રેષ્ઠ છે, અને ત્યાગ…
- 12.13 – अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण – જે સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે દ્વેષરહિત છે, સૌનો મિત્ર અને કરુણાવાન છે, મમતા અને અહંકારથી રહિત છે, સુખ-દુઃખમાં સમ…
- 12.14 – सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा – જે સદા સંતુષ્ટ છે, યોગી છે, સંયતચિત્ત છે, દૃઢ નિશ્ચયવાળો છે અને જેણે મન-બુદ્ધિ મને અર્પણ કરી દીધાં છે — એવો…
- 12.15 – यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च – જેનાથી કોઈ પ્રાણી ઉદ્વિગ્ન થતું નથી અને જે પોતે પણ કોઈથી ઉદ્વિગ્ન થતો નથી, તથા જે હર્ષ, અમર્ષ, ભય અને…
- 12.16 – अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः – જે અપેક્ષારહિત, શુદ્ધ, દક્ષ, ઉદાસીન, વ્યથારહિત અને સર્વ આરંભોનો ત્યાગી છે — એવો મારો ભક્ત મને પ્રિય છે.
- 12.17 – यो न हृष्यति न – જે ન હરખાય છે, ન દ્વેષ કરે છે, ન શોક કરે છે, ન ઇચ્છા કરે છે અને શુભ-અશુભનો ત્યાગી છે — એવો ભક્તિમાન પુરુષ…
- 12.18 – समः शत्रौ च मित्रे – (જે) શત્રુ અને મિત્રમાં સમ છે, તથા માન-અપમાનમાં સમ છે, ટાઢ-તડકા અને સુખ-દુઃખમાં સમ છે અને આસક્તિથી રહિત છે…
- 12.19 – तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् – જેને નિંદા અને સ્તુતિ સમાન છે, જે મૌની છે, જે જે કંઈ મળે તેનાથી સંતુષ્ટ છે, જે અનિકેત અને સ્થિરબુદ્ધિ છે…
- 12.20 – ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं – પરંતુ જેઓ શ્રદ્ધાવાન ભક્તો મને જ પરમ લક્ષ્ય માનીને આ યથોક્ત ધર્મમય અમૃતની ઉપાસના (પાલન) કરે છે, તેઓ મને…