પ્રશ્નોત્તરી

ગીતા અને શ્રીકૃષ્ણ વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો અને તેના સરળ જવાબો.

ભગવદ્ગીતાનો ઉપદેશ શા માટે આપવામાં આવ્યો? – યુદ્ધભૂમિમાં મોહ અને શોકથી ઘેરાયેલા અર્જુનને તેમના કર્તવ્યનું ભાન કરાવવા અને તેમના સંશય દૂર કરવા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે ગીતાનો ઉપદેશ આપ્યો.
ભગવદ્ગીતા કોણે લખી? – ગીતાનો ઉપદેશ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે આપ્યો અને મહર્ષિ વેદવ્યાસે તેને મહાભારતના ભાગ રૂપે ગ્રંથબદ્ધ કર્યો.
ભગવદ્ગીતામાં કેટલા શ્લોક છે? – પરંપરા મુજબ ગીતામાં 700 શ્લોક છે; કેટલીક આવૃત્તિઓ તેરમા અધ્યાયની શરૂઆતમાં અર્જુનના પ્રશ્નને ઉમેરીને 701 ગણે છે.
ભગવદ્ગીતાનો ઉપદેશ ક્યારે આપવામાં આવ્યો? – પરંપરા મુજબ માગશર સુદ એકાદશીએ, કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધના પહેલા દિવસે; આ તિથિએ ગીતા જયંતી ઊજવાય છે.
શરૂઆત કરનારે ગીતા કેવી રીતે વાંચવી? – દરરોજ એક નિશ્ચિત સમયે થોડા શ્લોક અર્થ સાથે વાંચો, તેના પર વિચાર કરો અને એક વાતને દિવસભર જીવનમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરો.
ગીતાના ચાર યોગ કયા છે? – કર્મયોગ, જ્ઞાનયોગ, ધ્યાનયોગ અને ભક્તિયોગ, આ ચાર માર્ગ ગીતામાં મુખ્ય રૂપે બતાવવામાં આવ્યા છે અને એકબીજાના પૂરક છે.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કોણ છે? – શ્રીકૃષ્ણ ભગવાન વિષ્ણુના પૂર્ણ અવતાર માનવામાં આવે છે, અને અનેક ભક્તિ પરંપરાઓમાં તેમને સ્વયં પરમેશ્વર માનવામાં આવે છે.
શ્રીકૃષ્ણને વાદળી કે શ્યામ રંગના કેમ બતાવવામાં આવે છે? – શાસ્ત્રોમાં શ્રીકૃષ્ણને શ્યામ, એટલે કે વરસાદી વાદળ જેવા શ્યામ વર્ણના કહેવામાં આવ્યા છે; ચિત્રોમાં તેને વાદળી રંગથી દર્શાવાય છે.
શ્રી રાધા કોણ છે? – શ્રી રાધા બરસાનાના રાજા વૃષભાનુનાં પુત્રી અને શ્રીકૃષ્ણનાં પરમ પ્રિયા છે, જેમને ભક્તિ પરંપરામાં શુદ્ધ પ્રેમ અને ભક્તિનું સર્વોચ્ચ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
શ્રીકૃષ્ણની કેટલી પત્નીઓ હતી? – શ્રીકૃષ્ણની આઠ મુખ્ય પટરાણીઓ (અષ્ટભાર્યા) હતી, અને તેમણે નરકાસુરની કેદમાંથી મુક્ત કરાવેલી 16,100 રાજકુમારીઓને પણ પત્ની તરીકે સન્માન આપ્યું.
શ્રીકૃષ્ણના ગુરુ કોણ હતા? – શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામજીએ ઉજ્જૈન (અવંતી)માં મહર્ષિ સાંદીપનિના આશ્રમમાં શિક્ષણ મેળવ્યું; તેમનો નામકરણ સંસ્કાર ગર્ગ મુનિએ કર્યો હતો.
જન્માષ્ટમીનું વ્રત કેવી રીતે રાખવું? – સામાન્ય રીતે ભક્તો દિવસભર ઉપવાસ કે ફળાહાર કરે છે અને મધ્યરાત્રિએ શ્રીકૃષ્ણ જન્મની પૂજા પછી વ્રત છોડે છે; પરિવાર અને સંપ્રદાય પ્રમાણે રીતો જુદી હોય છે.
ઘરે શ્રીકૃષ્ણની પૂજા કેવી રીતે કરવી? – દીવો પ્રગટાવીને, તુલસીપત્ર સાથે ભોગ ધરાવીને, આરતી અને નામજપ કરીને ઘરે સરળ અને પ્રેમભરી પૂજા કરી શકાય છે.
શ્રીકૃષ્ણ મોરપીંછ અને વાંસળી કેમ ધારણ કરે છે? – મોરપીંછ અને વાંસળી વ્રજના ગોવાળ તરીકે શ્રીકૃષ્ણની ઓળખ છે; પરંપરામાં તેના ઘણા સુંદર પ્રતીકાત્મક અર્થ કહેવામાં આવે છે.
ભક્તિ એટલે શું? – ભક્તિનો અર્થ છે ભગવાન પ્રત્યે નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ અને પૂર્ણ સમર્પણ, જેને ગીતા અને ભાગવતમાં સૌથી સરળ અને શ્રેષ્ઠ માર્ગ કહેવામાં આવ્યો છે.
શ્રીકૃષ્ણે પૃથ્વીલોક કેવી રીતે છોડ્યો? – પ્રભાસ ક્ષેત્રમાં યદુવંશના અંત પછી, પીપળાના વૃક્ષ નીચે બેઠેલા શ્રીકૃષ્ણના ચરણમાં જરા નામના શિકારીનું બાણ વાગ્યું અને તેઓ સ્વધામ પધાર્યા; આ સ્થળ ભાલકા તીર્થ કહેવાય છે.