ઉત્સવો અને પર્વ

શ્રીકૃષ્ણ સાથે જોડાયેલા મુખ્ય તહેવારો — તેમનું મહત્ત્વ અને ઉજવવાની પરંપરા.

• શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી – મથુરાના કારાગૃહમાં મધરાતે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના પ્રાગટ્યનો મહાપર્વ, જે સમગ્ર ભારતમાં ઉપવાસ, ભજન અને ઉમંગથી ઊજવાય છે.
• રાધા અષ્ટમી – શ્રીકૃષ્ણનાં પ્રિય શ્રીરાધા રાણીના પ્રાગટ્યનો ઉત્સવ, જે જન્માષ્ટમીના પંદર દિવસ પછી બરસાનામાં વિશેષ ધામધૂમથી ઊજવાય છે.
• ઝૂલન યાત્રા (હિંડોળા ઉત્સવ) – શ્રાવણની હરિયાળીમાં શ્રીરાધા-કૃષ્ણને શણગારેલા હિંડોળે ઝુલાવવાનો મધુર ઉત્સવ, જે વૃંદાવન અને ગુજરાતની પુષ્ટિમાર્ગીય હવેલીઓમાં વિશેષ રીતે ઊજવાય છે.
• શરદ પૂર્ણિમા (રાસ પૂર્ણિમા) – શરદ ઋતુની પૂર્ણ ચાંદની રાત, જ્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે વૃંદાવનમાં ગોપીઓ સાથે મહારાસ રચ્યો હતો.
• ગોવર્ધન પૂજા અને અન્નકૂટ – દિવાળીના બીજા દિવસે, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે ગોવર્ધન પર્વત ઊંચકીને વ્રજવાસીઓની રક્ષા કરી હતી તે લીલાની સ્મૃતિ; ઠાકોરજીને અન્નનો પર્વત ધરાવાય છે.
• ગીતા જયંતી – એ પવિત્ર દિવસ જ્યારે કુરુક્ષેત્રના રણમેદાનમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનને શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાનો ઉપદેશ આપ્યો હતો.
• વ્રજની હોળી – બરસાનાની લઠ્ઠમાર હોળીથી લઈને વૃંદાવનની ફૂલોની હોળી અને દાઉજીના હુરંગા સુધી, વ્રજભૂમિનો રંગોત્સવ શ્રીરાધા-કૃષ્ણના પ્રેમમાં રંગાયેલો છે.
• જગન્નાથ રથયાત્રા – પુરીમાં ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાજીની વિશાળ રથોમાં નીકળતી યાત્રા, જ્યારે ભગવાન પોતે મંદિરની બહાર આવીને સૌને દર્શન આપે છે.
• કારતક માસ (દામોદર માસ) – ભગવાન દામોદરને સમર્પિત પવિત્ર માસ, જેમાં દીપદાન, દામોદરાષ્ટકનો પાઠ અને અંતે તુલસી વિવાહ થાય છે.