વત્સાસુર અને બકાસુર ઉદ્ધાર

ગોકુળથી વૃંદાવન આવ્યા પછી વાછરડાં ચરાવતી વખતે શ્રીકૃષ્ણે વાછરડાનું રૂપ ધરેલા વત્સાસુર અને વિશાળ બગલાના રૂપે આવેલા બકાસુરનો ઉદ્ધાર કર્યો.

યમલાર્જુન વૃક્ષો પડી ગયા પછી ગોકુળના વડીલો ચિંતામાં પડી ગયા. પૂતના, શકટાસુર, તૃણાવર્ત અને હવે આ વિશાળ વૃક્ષો, એક પછી એક ઉપદ્રવ થઈ રહ્યા હતા. ત્યારે વૃદ્ધ અને જ્ઞાની ઉપનંદજીએ સૂચન કર્યું કે બાળકોની રક્ષા માટે આપણે ગોકુળ છોડીને વૃંદાવન જવું જોઈએ, જ્યાં લીલુંછમ ઘાસ, સુંદર વન, પવિત્ર ગોવર્ધન પર્વત અને યમુનાનો કિનારો છે. સૌએ આ વાત સ્વીકારી અને બળદગાડાંમાં સામાન ભરીને, ગાયોને આગળ કરીને, ગીતો ગાતાં ગાતાં આખું વ્રજ વૃંદાવનમાં આવીને વસ્યું.

વૃંદાવનમાં કૃષ્ણ અને બલરામ પોતાના સખાઓ સાથે વાછરડાં ચરાવવા લાગ્યા. એક દિવસ યમુનાકિનારે વાછરડાં ચરતાં હતાં, ત્યારે એક અસુર વાછરડાનું રૂપ ધરીને તેમના ટોળામાં ભળી ગયો. સર્વજ્ઞ કૃષ્ણે તેને ઓળખી લીધો. તેઓ ધીમેથી તેની પાસે ગયા, તેના પાછલા પગ અને પૂંછડી પકડીને તેને ગોળ ગોળ ફેરવ્યો અને એક કોઠાના વૃક્ષ પર પછાડ્યો. વત્સાસુર પોતાના અસલી રૂપમાં પ્રગટ થઈને પ્રાણ છોડી ગયો અને વૃક્ષ પણ ઢળી પડ્યું. દેવતાઓએ પુષ્પવર્ષા કરી.

બીજા એક દિવસે બધા બાળકો એક જળાશય પર પાણી પીવા ગયા. ત્યાં તેમણે પર્વતના શિખર જેવો એક વિશાળ બગલો બેઠેલો જોયો. એ બકાસુર હતો. તેણે તરાપ મારીને કૃષ્ણને પોતાની ચાંચમાં ગળી લીધા. બલરામ અને સખાઓ આ જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. પરંતુ અંદર પહોંચતાં જ કૃષ્ણ અગ્નિની જેમ તેના ગળાને બાળવા લાગ્યા. ગભરાઈને અસુરે તેમને ઓકી કાઢ્યા અને ફરી પોતાની તીક્ષ્ણ ચાંચથી તેમના પર તૂટી પડ્યો. ત્યારે કૃષ્ણે તેની ચાંચના બંને ભાગ પકડીને તેને એ રીતે ચીરી નાખ્યો, જાણે કોઈ બાળક ઘાસનું તણખલું ચીરી નાખે.

સખાઓ આનંદથી નાચી ઊઠ્યા અને ઘેર જઈને સૌને આ કથા સંભળાવી. વ્રજવાસીઓ આશ્ચર્યચકિત થયા કે આટલાં સંકટો વચ્ચે પણ તેમનો લાલો સુરક્ષિત છે.

આ લીલાઓ શીખવે છે કે કપટ ભોળા રૂપમાં આવે તોપણ ભગવાન તેને ઓળખી લે છે, અને જે તેમને ગળી જવાનો પ્રયત્ન કરે છે, તે પોતે જ બળવા લાગે છે.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 11

Place

Gokul to Vrindavan, banks of the Yamuna

Lesson

કપટ ભોળા રૂપમાં આવે તોપણ ભગવાન તેને ઓળખી લે છે અને પોતાના ભક્તોની રક્ષા કરે છે.