ધેનુકાસુર ઉદ્ધાર

તાલવનનાં મીઠાં ફળો પર ચોકી કરતા ગધેડાના રૂપવાળા અસુર ધેનુકનો બલરામજીએ અંત કર્યો, અને પછી સૌએ નિર્ભય થઈને તાડનાં ફળ ખાધાં.

જ્યારે કૃષ્ણ અને બલરામ થોડા મોટા થયા, ત્યારે તેમને વાછરડાંને બદલે ગાયો ચરાવવાની રજા મળી. તેઓ પોતાના સખાઓ સાથે વૃંદાવનનાં વનોમાં ફરતા, પક્ષીઓ સાથે ગાતા, મોર સાથે નાચતા અને થાકેલા મોટા ભાઈના પગ દબાવીને તેમની સેવા કરતા.

એક દિવસ શ્રીદામા, સુબલ અને સ્તોકકૃષ્ણ વગેરે સખાઓએ કહ્યું કે હે રામ, હે કૃષ્ણ, નજીકમાં જ એક તાલવન છે, જ્યાં તાડનાં વૃક્ષો મીઠાં અને પાકાં ફળોથી લચી પડ્યાં છે. તેમની સુગંધ અહીં સુધી આવે છે. પણ ત્યાં ધેનુક નામનો એક ભયાનક અસુર ગધેડાના રૂપમાં પોતાના સાથીઓ સાથે રહે છે. તે કોઈ માણસ કે પશુને ત્યાં જવા દેતો નથી. જો આપ ઇચ્છો તો આપણે એ ફળો ખાઈ શકીએ.

સખાઓની ઇચ્છા પૂરી કરવા બંને ભાઈઓ સૌને લઈને તાલવન પહોંચ્યા. બલરામજીએ પોતાની ભુજાઓથી તાડનાં વૃક્ષોને એવાં હલાવ્યાં કે પાકાં ફળો ધબાધબ પડવા લાગ્યાં. અવાજ સાંભળીને ધેનુકાસુર ક્રોધથી ધરતી ધ્રુજાવતો દોડી આવ્યો અને પોતાના પાછલા પગથી બલરામજીની છાતી પર પ્રહાર કર્યો. બલરામજીએ તેના બંને પાછલા પગ પકડી લીધા, તેને આકાશમાં ગોળ ગોળ ફેરવ્યો અને એક ઊંચા તાડના વૃક્ષ પર પછાડ્યો. અસુરના પ્રાણ ત્યાં જ નીકળી ગયા, અને એ વૃક્ષ પડતાં પડતાં બીજાં વૃક્ષોને પણ પાડતું ગયું.

આ જોઈને ધેનુકના સાથી ગધેડાઓ પણ હુમલો કરવા આવ્યા. કૃષ્ણ અને બલરામે તેમને પણ રમતાં રમતાં પકડીને તાડનાં વૃક્ષો પર ફેંકી દીધા. દેવતાઓએ પુષ્પવર્ષા કરી અને દુંદુભિઓ વગાડી. એ દિવસથી તાલવન સૌ માટે ખુલ્લું થઈ ગયું. સખાઓએ આનંદથી મીઠાં ફળો ખાધાં, અને પછી વ્રજવાસીઓ અને પશુઓ પણ નિર્ભય થઈને ત્યાં જવા લાગ્યાં.

આ લીલા શીખવે છે કે ભગવાનની કૃપા એ અડચણને દૂર કરે છે જે જીવનનાં મીઠાં ફળોને રોકીને ઊભી હોય. સ્વાર્થ અને જડતા રૂપી ગધેડો ત્યારે જ હટે છે જ્યારે ભગવાન અને તેમના ભક્તનું બળ સાથે હોય.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 15

Place

Talavana, Vraja

Lesson

ભગવાનની કૃપા જીવનનાં મીઠાં ફળોના માર્ગની દરેક અડચણ દૂર કરે છે.