બ્રહ્માજીનો મોહભંગ

બ્રહ્માજીએ વાછરડાં અને ગોવાળબાળોને સંતાડી દીધાં, ત્યારે શ્રીકૃષ્ણ પોતે એક વર્ષ સુધી એ સૌનાં રૂપે વ્રજમાં રહ્યા, જે જોઈને ચકિત થયેલા બ્રહ્માજી સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.

અઘાસુરના ઉદ્ધાર પછી શ્રીકૃષ્ણ પોતાના સખાઓ સાથે યમુનાના રેતાળ કિનારે ભોજન કરવા બેઠા. બાળકો કમળની પાંખડીઓની જેમ તેમની આસપાસ ગોળાકારમાં બેઠા અને વચ્ચે કૃષ્ણ કમળના કેન્દ્રની જેમ શોભતા હતા. તેમની કમરમાં વાંસળી ખોસેલી હતી, હાથમાં દહીં-ભાતનો કોળિયો હતો અને તેઓ હસી-મજાક કરતાં સૌની સાથે જમી રહ્યા હતા. સ્વર્ગમાંથી દેવતાઓ આ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈ રહ્યા હતા.

એ જ વખતે વાછરડાં લીલા ઘાસની લાલચે દૂર વનમાં નીકળી ગયાં. સખાઓ ચિંતિત થયા, ત્યારે કૃષ્ણે કહ્યું કે તમે જમતા રહો, હું વાછરડાંને શોધી લાવું છું, અને હાથમાં કોળિયો લઈને જ ચાલી નીકળ્યા. સૃષ્ટિના રચયિતા બ્રહ્માજી, જે અઘાસુરની મુક્તિ જોઈને ચકિત થયા હતા, ભગવાનનો વધુ મહિમા જોવા માગતા હતા. તેમણે પહેલાં વાછરડાંને અને પછી બધા ગોવાળબાળોને પોતાની માયાથી એક ગુફામાં સુવડાવીને સંતાડી દીધા.

કૃષ્ણે બધું જાણી લીધું. માતાઓ અને ગાયોને દુઃખ ન થાય, એટલા માટે તેઓ પોતે જ દરેક વાછરડું અને દરેક ગોવાળબાળ બની ગયા, એવાં જ શરીર, વસ્ત્રો, લાકડી, વાંસળી, સ્વભાવ અને બોલચાલ સાથે. સાંજે સૌ ઘેર પાછા ફર્યા. માતાઓ અને ગાયોનો પોતાનાં બાળકો અને વાછરડાં પરનો પ્રેમ પહેલાં કરતાં પણ ક્યાંય વધુ ઊભરાઈ આવ્યો, કારણ કે હવે એ રૂપોમાં પોતે ભગવાન હતા. આમ આખું એક વર્ષ વીતી ગયું. વર્ષના અંત નજીક બલરામજીએ આ અધિક પ્રેમનું રહસ્ય જાણી લીધું.

બ્રહ્માજીના લોકની એક ક્ષણમાં ધરતી પર એક વર્ષ વીતી ગયું હતું. પાછા ફરીને તેમણે જોયું કે જેમને તેમણે સંતાડ્યા હતા તેઓ ત્યાં જ સૂતા છે, અને એવા જ બાળકો અને વાછરડાં કૃષ્ણ સાથે રમી પણ રહ્યાં છે. તેઓ વિચારમાં પડી ગયા કે સાચા કોણ છે. પછી તેમને બધા બાળકો અને વાછરડાં ચતુર્ભુજ વિષ્ણુ સ્વરૂપે દેખાયાં, જેમની અસંખ્ય બ્રહ્માઓ પૂજા કરી રહ્યા હતા. બ્રહ્માજીનો અહંકાર ઓગળી ગયો. જ્યારે આ દૃશ્ય હટ્યું, ત્યારે તેમણે જોયું કે એ જ નાનકડો ગોવાળ હાથમાં કોળિયો લઈને વાછરડાંને શોધી રહ્યો છે.

બ્રહ્માજી પોતાના હંસ પરથી ઊતરીને પ્રભુના ચરણોમાં પડ્યા અને ભાવભરી સ્તુતિ કરી કે હે પ્રભુ, વ્રજના ઘાસનું એક તણખલું બનવું પણ મારું સૌભાગ્ય હશે. ભગવાને બાળકોને પાછા આપ્યા, જેમને લાગ્યું કે માત્ર એક પળ વીતી છે. આ લીલા શીખવે છે કે ભગવાનનો મહિમા બુદ્ધિથી માપી શકાતો નથી, તે માત્ર નમ્ર ભક્તિથી અનુભવી શકાય છે.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 13–14

Place

Banks of the Yamuna, Vrindavan

Lesson

ભગવાનનો મહિમા બુદ્ધિથી માપી શકાતો નથી, તે માત્ર નમ્ર ભક્તિથી અનુભવી શકાય છે.