મહારાસ લીલા

શરદ પૂનમની રાત્રે શ્રીકૃષ્ણની વાંસળી સાંભળીને ગોપીઓ બધું છોડીને આવી, અને મહારાસમાં પ્રભુએ દરેક ગોપી સાથે પોતાને પ્રગટ કર્યા. આ આત્મા અને પરમાત્માના શુદ્ધ પ્રેમની લીલા છે.

શરદ ઋતુની પૂનમ હતી. ચંદ્ર પોતાની શીતળ ચાંદની વરસાવી રહ્યો હતો અને વૃંદાવનનાં વનો મોગરા-ચમેલીનાં ફૂલોથી મહેકી રહ્યાં હતાં. એ દિવ્ય રાત્રિએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતાની યોગમાયાનો આશ્રય લઈને રાસનો સંકલ્પ કર્યો અને યમુનાકાંઠે વાંસળી વગાડી.

વાંસળીનો મધુર સૂર જેવો ગોપીઓના કાને પડ્યો કે તરત તેઓ બધું ભૂલી ગઈ. કોઈ ગાય દોહતી હતી, કોઈ રસોઈ બનાવતી હતી, કોઈ બાળકોને દૂધ પિવડાવતી હતી, પણ સૌ પોતાનું કામ અધૂરું મૂકીને પ્રભુ તરફ ચાલી નીકળી. જેમને ઘરમાં રોકી રાખવામાં આવી, તેમણે આંખો બંધ કરીને ધ્યાનમાં જ પ્રભુને પામી લીધા. શ્રીકૃષ્ણે તેમની પરીક્ષા લેતાં કહ્યું કે રાત ભયાનક છે, તમારા ઘરે પાછી જાઓ. પણ ગોપીઓએ ઉત્તર આપ્યો કે પ્રભુ, આપ જ સર્વ પ્રાણીઓના સાચા પ્રિયતમ અને આત્મા છો, આપના ચરણ છોડીને અમે ક્યાં જઈએ?

પ્રભુએ તેમના નિષ્કપટ પ્રેમનો સ્વીકાર કર્યો. પણ જ્યારે ગોપીઓના મનમાં એવો ગર્વ આવ્યો કે ભગવાન ફક્ત અમારા જ છે, ત્યારે શ્રીકૃષ્ણ અચાનક અંતર્ધાન થઈ ગયા. વ્યાકુળ ગોપીઓ વનેવન ભટકી, વૃક્ષો અને વેલીઓને તેમનું ઠેકાણું પૂછતી રહી અને તેમની લીલાઓનું અનુકરણ કરતી રહી. અંતે યમુનાકાંઠે બેસીને તેમણે વિરહથી ભરેલું ગીત ગાયું, જે ગોપીગીત નામથી પ્રસિદ્ધ છે.

તેમનો પોકાર સાંભળીને પ્રભુ સ્મિત કરતાં ફરી પ્રગટ થયા અને બોલ્યા કે તમારા પ્રેમનું ઋણ હું ક્યારેય ચૂકવી શકું તેમ નથી. પછી મહારાસ શરૂ થયો. પ્રભુએ પોતાનાં અનેક સ્વરૂપો પ્રગટ કર્યાં, જેથી દરેક ગોપીને લાગ્યું કે શ્રીકૃષ્ણ તેની જ પાસે ઊભા છે. દેવતાઓ આકાશમાંથી આ દિવ્ય દૃશ્ય જોઈને પુષ્પવર્ષા કરવા લાગ્યા.

સંતો સમજાવે છે કે રાસલીલા સાંસારિક પ્રેમની કથા નથી. ગોપીઓ એ આત્માઓ છે જે પોતાના સાચા સ્વામી પરમાત્માને મળવા વ્યાકુળ છે, અને વાંસળી એ તેમનો સાદ છે. શ્રી શુકદેવજી કહે છે કે જે શ્રદ્ધાથી આ લીલા સાંભળે છે, તેના હૃદયમાંથી કામરૂપી રોગ દૂર થાય છે અને તેને ભગવાનની પરમ ભક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 29–33

Place

Vrindavan, on the bank of the Yamuna

Lesson

ભગવાન નિષ્કપટ પ્રેમથી મળે છે, અને અહંકાર આવતાં જ તેઓ અદૃશ્ય થઈ જાય છે.