કંસ વધ

મથુરા પહોંચીને શ્રીકૃષ્ણે કુબ્જાને સુંદર બનાવી, મહાન ધનુષ તોડ્યું, કુવલયાપીડ અને ચાણૂર-મુષ્ટિકને હરાવ્યા અને અત્યાચારી કંસનો અંત આણ્યો.

શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામ બપોર પછી મથુરા પહોંચ્યા. નગરની સ્ત્રીઓ એ બાળકોને જોવા અગાસીઓ પર ચડી ગઈ જેમની કથાઓ તેમણે ખૂબ સાંભળી હતી. રસ્તામાં તેમને રાજાનો ધોબી મળ્યો, જે સુંદર વસ્ત્રો લઈને જતો હતો. શ્રીકૃષ્ણે નમ્રતાથી થોડાં વસ્ત્રો માગ્યાં ત્યારે તેણે તેમનું અપમાન કર્યું, અને એ અભિમાની માણસ એક જ પ્રહારથી નિષ્પ્રાણ થઈ ગયો. પછી એક દરજીએ પ્રેમથી બંને ભાઈઓને વસ્ત્રો પહેરાવ્યાં અને સુદામા નામના માળીએ સુગંધી હાર અર્પણ કર્યા, જેના બદલામાં તેને ભગવાનના આશીર્વાદ મળ્યા.

આગળ જતાં તેમને વાંકી કમરવાળી એક યુવતી મળી, જેનું નામ ત્રિવક્રા હતું અને જે કુબ્જા તરીકે ઓળખાતી હતી. તે કંસ માટે ચંદન લઈ જતી હતી. તેણે શ્રદ્ધાપૂર્વક એ ચંદન શ્રીકૃષ્ણને અર્પણ કર્યું. પ્રસન્ન થઈને શ્રીકૃષ્ણે પોતાના પગથી તેના પગ દબાવ્યા અને હડપચી પકડીને તેને ઊંચી કરી, અને તેનું શરીર સીધું અને સુંદર બની ગયું.

ત્યાર બાદ શ્રીકૃષ્ણ યજ્ઞશાળામાં ગયા જ્યાં ઉત્સવનું વિશાળ ધનુષ પહેરા હેઠળ રાખેલું હતું. કોઈ રોકે તે પહેલાં જ તેમણે તે ઉપાડ્યું, પણછ ચડાવી અને વચ્ચેથી તોડી નાખ્યું. તેનો કડાકો આખા નગરમાં ગુંજી ઊઠ્યો અને કંસ ભયથી કાંપી ઊઠ્યો. એ રાતે તે ઊંઘી ન શક્યો અને તેને અશુભ સંકેતો દેખાતા રહ્યા.

સવારે રંગભૂમિ નગરજનોથી ભરાઈ ગઈ. દરવાજે વિશાળ હાથી કુવલયાપીડ ઊભો હતો, જેને બાળકોને કચડી નાખવા આગળ ધકેલવામાં આવ્યો. શ્રીકૃષ્ણ થોડી વાર તેની સાથે રમ્યા, પછી તેને પાડીને તેના દંતશૂળ ખેંચી કાઢ્યા. એ દંતશૂળ ખભે મૂકીને બંને ભાઈ અખાડામાં આવ્યા. કંસના મલ્લો ચાણૂર અને મુષ્ટિકે તેમને પડકાર્યા. શ્રીકૃષ્ણ ચાણૂર સાથે અને બલરામ મુષ્ટિક સાથે લડ્યા, અને લોકોના આશ્ચર્ય વચ્ચે બંને મલ્લો હારીને ઢળી પડ્યા.

કંસ બૂમો પાડીને હુકમ કરવા લાગ્યો કે ગોવાળોને કાઢી મૂકો અને વસુદેવ તથા નંદને મારી નાખો. એ જ ક્ષણે શ્રીકૃષ્ણ કૂદીને ઊંચા રાજમંચ પર પહોંચ્યા, કંસના વાળ પકડીને તેને નીચે અખાડામાં પછાડ્યો અને તેનો અંત આણ્યો. શાસ્ત્રો કહે છે કે કંસે ભયમાં પણ રાત-દિવસ શ્રીકૃષ્ણનું જ ચિંતન કર્યું હતું, તેથી તેને પણ ભગવાનની પ્રાપ્તિ થઈ.

પછી શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામ દેવકી અને વસુદેવ પાસે ગયા, તેમને બેડીઓમાંથી મુક્ત કર્યાં અને તેમનાં ચરણોમાં પ્રણામ કર્યા. કંસે જેમને કેદ કર્યા હતા તે વૃદ્ધ રાજા ઉગ્રસેનને ફરી સિંહાસન પર બેસાડવામાં આવ્યા, અને ભયથી નાસી ગયેલા યાદવો પોતાને ઘેર પાછા ફર્યા. મથુરામાં ફરી એક વાર ધર્મની સ્થાપના થઈ.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 41–45

Place

Mathura

Lesson

અધર્મ ગમે તેટલો બળવાન દેખાય, ધર્મની રક્ષા કરનાર ભગવાન સામે ટકી શકતો નથી.