અક્રૂરજીનું આગમન અને વૃંદાવનથી વિદાય

કંસે મોકલેલા અક્રૂરજી શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામને મથુરા લઈ જવા વૃંદાવન આવ્યા. રસ્તામાં તેમની ભક્તિ ઊભરાઈ આવી અને ગોપીઓનો વિરહ અમર બની ગયો.

જ્યારે દેવર્ષિ નારદે કંસને કહ્યું કે ગોકુળનો એ શ્યામ બાળક ખરેખર દેવકીનો આઠમો પુત્ર છે, ત્યારે કંસનો ભય એક કાવતરામાં ફેરવાઈ ગયો. તેણે મથુરામાં ધનુષ-યજ્ઞ નામનો મોટો ઉત્સવ જાહેર કર્યો અને વિચાર્યું કે શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામને ત્યાં બોલાવીને પોતાના હાથી અને મલ્લો દ્વારા મરાવી નાખશે. આ કામ માટે તેણે યદુવંશના આદરણીય વડીલ અક્રૂરજીને પસંદ કર્યા, કારણ કે તે જાણતો હતો કે બાળકો તેમના પર વિશ્વાસ કરશે.

કંસને ખબર નહોતી કે અક્રૂરજી હૃદયથી ભગવાનના ભક્ત છે. રથ વ્રજ તરફ ચાલ્યો ત્યારે અક્રૂરજી રાજાના હુકમ વિશે નહીં, પણ માત્ર એ જ વિચારતા હતા કે આજે તેઓ એ પ્રભુનાં દર્શન કરશે જેમને મોટા મોટા યોગીઓ ધ્યાનમાં શોધે છે. સાંજે વૃંદાવનની સીમાએ પહોંચીને તેમણે ધૂળમાં કમળ, ધજા અને વજ્રનાં ચિહ્નોવાળાં શ્રીકૃષ્ણનાં પગલાં જોયાં, ત્યારે તેઓ રથ પરથી કૂદી પડ્યા અને આનંદનાં આંસુ સાથે એ રજમાં આળોટવા લાગ્યા.

શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામે તેમનું પ્રેમથી સ્વાગત કર્યું, તેમના પગ ધોયા અને ભોજન કરાવ્યું. નંદબાબાએ રાજાનું આમંત્રણ સાંભળ્યું અને નક્કી થયું કે બીજે દિવસે સવારે બધા ગોવાળો દૂધ, માખણ જેવી ભેટ લઈને મથુરા જશે.

આ સમાચાર ફેલાતાં જ ગોપીઓનું હૃદય ભાંગી પડ્યું. તેમણે આખી રાત રડતાં રડતાં વિતાવી અને સવારે રથને ઘેરી લીધો. તેઓ કહેવા લાગી કે જેનું નામ અક્રૂર છે, એટલે કે જે ક્રૂર નથી, એ જ આજે વ્રજના પ્રાણ છીનવીને લઈ જાય છે. શ્રીકૃષ્ણે પાછા આવવાનો સંદેશો આપીને તેમને ધીરજ બંધાવી. રથ આગળ વધ્યો અને ગોપીઓ ત્યાં સુધી ઊભી ઊભી જોતી રહી જ્યાં સુધી પૈડાંની ધૂળ પણ શમી ન ગઈ.

રસ્તામાં અક્રૂરજી યમુનામાં સ્નાન અને સંધ્યા-વંદન માટે રોકાયા. પાણીની અંદર તેમણે શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામને જોયા, જ્યારે બંને ભાઈ તો રથમાં બેઠા હતા. પછી તેમણે જોયું કે પ્રભુ હજાર ફેણવાળા અનંત શેષ પર બિરાજમાન છે અને ઋષિઓ તથા દેવતાઓ તેમની સેવા કરી રહ્યા છે. ભાવવિભોર થઈને અક્રૂરજીએ ભગવાનની સ્તુતિ કરી. પાણીમાંથી બહાર આવતાં એ દર્શન અદૃશ્ય થઈ ગયું અને શ્રીકૃષ્ણ એવી રીતે મલક્યા જાણે બધું જ જાણતા હોય.

આ લીલા શીખવે છે કે ભગવાન દ્વેષથી ભરેલા કામને પણ ભક્તિનો અવસર બનાવી દે છે, અને વ્રજનો પ્રેમ સૌથી ઊંચો પ્રેમ છે.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 36–40

Place

Vrindavan – Yamuna – Mathura

Lesson

ભગવાન દ્વેષમાંથી જન્મેલા કાર્યને પણ ભક્તિનો અવસર બનાવી દે છે.