વસુદેવજીનું યમુના પાર ગમન

તોફાની રાત્રે વસુદેવજી નવજાત કૃષ્ણને ટોપલીમાં મૂકીને ઉફાન પર આવેલી યમુના પાર કરી ગોકુળ પહોંચ્યા, જ્યાં શેષનાગે છત્ર બનીને પ્રભુનું રક્ષણ કર્યું.

બાળ સ્વરૂપ ધારણ કરતાં પહેલાં ભગવાને વસુદેવજીને આજ્ઞા આપી હતી કે મને ગોકુળમાં નંદબાબાના ઘરે પહોંચાડી દો અને ત્યાંથી યશોદાજીની નવજાત કન્યાને અહીં લઈ આવો. જેવા વસુદેવજીએ બાળકને ઊંચક્યા કે તરત યોગમાયાના પ્રભાવથી પહેરેદારો ઘેરી ઊંઘમાં સરી પડ્યા, હાથ-પગની બેડીઓ ખૂલી ગઈ અને કારાગારના ભારે દરવાજા આપમેળે ઊઘડી ગયા.

બહાર ધોધમાર વરસાદ પડી રહ્યો હતો, વીજળી ચમકતી હતી અને વાદળો ગર્જના કરતાં હતાં. વસુદેવજીએ બાળકને એક ટોપલીમાં મૂક્યા અને માથે ઉપાડીને નીકળી પડ્યા. ત્યારે શેષનાગજી પાછળ પાછળ આવ્યા અને પોતાની ફેણો ફેલાવીને પ્રભુ ઉપર છત્ર બની ગયા, જેથી વરસાદનું એક ટીપું પણ તેમને સ્પર્શી ન શકે.

એ રાત્રે યમુનાજી ભયંકર પૂરમાં હતાં. શ્રીમદ્ ભાગવત અનુસાર જેમ સમુદ્રે શ્રીરામને માર્ગ આપ્યો હતો, તેમ યમુનાજીએ પણ વસુદેવજીને માર્ગ આપ્યો. લોકપરંપરામાં એમ પણ કહેવાય છે કે યમુનાજીનું પાણી વધતું જ ગયું, જાણે તેઓ પોતાના પ્રભુના ચરણ સ્પર્શવા ઇચ્છતાં હોય, અને જેવા બાળકૃષ્ણે પોતાનું નાનકડું ચરણ ટોપલીની બહાર કાઢીને પાણીને સ્પર્શ કરાવ્યો કે તરત પાણી ઓસરી ગયું અને માર્ગ થઈ ગયો.

ગોકુળમાં સૌ સૂતાં હતાં. એ જ રાત્રે યશોદાજીએ યોગમાયાને કન્યા રૂપે જન્મ આપ્યો હતો, પણ તેઓ પણ ઘેરી નિદ્રામાં હતાં. વસુદેવજીએ ચૂપચાપ બાળકને યશોદાજી પાસે સુવડાવી દીધા, કન્યાને ઊંચકી લીધી અને મથુરા પાછા ફર્યા. કારાગારમાં પહોંચતાં જ બેડીઓ ફરી બંધાઈ ગઈ અને દરવાજા ફરી બંધ થઈ ગયા.

કન્યાનું રુદન સાંભળીને પહેરેદારો જાગ્યા અને કંસને ખબર આપી. દેવકીજીએ વિનંતી કરી કે આ તો દીકરી છે, એને છોડી દો, પણ કંસે તેને છીનવી લઈને પથ્થર પર પછાડવા ઉપાડી. એ કન્યા તેના હાથમાંથી છટકીને આકાશમાં પહોંચી ગઈ અને અષ્ટભુજા દેવીના સ્વરૂપે પ્રગટ થઈને બોલી, અરે મૂર્ખ, તને મારનાર તો બીજે ક્યાંક જન્મ લઈ ચૂક્યો છે. આ સાંભળીને કંસ ભય અને ચિંતાથી ભરાઈ ગયો.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 3–4

Place

Mathura to Gokul

Lesson

જે ભગવાનને ભક્તિથી પોતાના મસ્તકે ધારણ કરે છે, તેના માટે દરેક બંધન ખૂલી જાય છે અને દરેક અવરોધ માર્ગ આપી દે છે.