શકટ ભંજન લીલા

ગોકુળમાં ઉત્સવના દિવસે ગાડાની નીચે સૂતેલા નાનકડા કનૈયાએ પોતાના કોમળ ચરણોથી એવો પ્રહાર કર્યો કે ભારે ગાડું ઊંધું વળીને તૂટી ગયું અને તેમાં છુપાયેલા અસુરનો અંત આવ્યો.

ગોકુળમાં નંદબાબાના ઘરમાં આનંદનું વાતાવરણ હતું. નાનકડા કૃષ્ણે પહેલી વાર પડખું ફેરવ્યું હતું, અને એ જ દિવસે તેમના જન્મ-નક્ષત્રનો શુભ યોગ પણ હતો. માતા યશોદાએ આ પ્રસંગે ઉત્થાન ઉત્સવ ઊજવ્યો. ગામની સ્ત્રીઓ મંગળ ગીતો ગાતી હતી, બ્રાહ્મણો વેદમંત્રોથી આશીર્વાદ આપતા હતા અને યશોદા મૈયાએ પોતાના લાલાને નવડાવીને સુંદર વસ્ત્રો અને આભૂષણો પહેરાવ્યાં.

જ્યારે બાળકની આંખો ઊંઘથી ભારે થવા લાગી, ત્યારે માતાએ તેને આંગણામાં ઊભેલા એક મોટા ગાડાની છાયામાં હળવેથી સુવડાવી દીધો. એ ગાડા પર દૂધ, દહીં અને માખણથી ભરેલાં પિત્તળ અને માટીનાં અનેક વાસણો મૂકેલાં હતાં. પછી યશોદાજી મહેમાનોના સત્કારમાં પરોવાઈ ગયાં.

થોડી વાર પછી કનૈયો જાગ્યો અને દૂધ માટે રડવા લાગ્યો. ઉત્સવના કોલાહલમાં માતા તેનો અવાજ સાંભળી ન શક્યાં. ત્યારે બાળકે રડતાં રડતાં પોતાના નાનકડા લાલ ચરણ ઉપર ઉછાળ્યા. એ કોમળ ચરણોનો સ્પર્શ થતાં જ વિશાળ ગાડું ઊંધું વળી ગયું, તેનાં પૈડાં અને ધરી તૂટી ગયાં અને ઉપર મૂકેલાં બધાં વાસણો ફૂટીને વેરાઈ ગયાં. ભાગવતના ટીકાકારો અને લોકપરંપરા અનુસાર એ ગાડામાં કંસે મોકલેલો શકટાસુર નામનો અસુર છુપાયો હતો, જેનો એ જ ક્ષણે અંત આવ્યો.

ધડાકો સાંભળીને સૌ દોડી આવ્યા અને આશ્ચર્યથી પૂછવા લાગ્યા કે આ કેવી રીતે બન્યું. પાસે રમતાં બાળકોએ કહ્યું કે આ નાનકડા બાળકે જ પગ મારીને ગાડું ઉથલાવી નાખ્યું છે. મોટેરાંઓ આ વાત માની ન શક્યાં, કારણ કે તેમને બાળકની દિવ્યતાની જાણ નહોતી. યશોદા મૈયાએ ગભરાઈને બાળકને ખોળામાં લીધો, બ્રાહ્મણો પાસે શાંતિપાઠ કરાવ્યો અને પ્રેમથી તેને દૂધ પીવડાવ્યું.

આ લીલા શીખવે છે કે ભગવાનનો એક હળવો સ્પર્શ પણ મોટામાં મોટા સંકટ અને બોજને ઉથલાવી શકે છે. જે તેમના શરણે છે, તેના જીવનનો ભાર તેઓ પોતે હળવો કરી દે છે.

Source

Shrimad Bhagavatam, Canto 10, ch. 7

Place

Gokul

Lesson

ભગવાનનો એક હળવો સ્પર્શ પણ જીવનના મોટામાં મોટા બોજ અને સંકટને ઉથલાવી શકે છે.