ડાકોર

ગુજરાતનું રણછોડરાયનું ધામ, જ્યાં ભક્ત બોડાણાના પ્રેમને વશ થઈ ભગવાન દ્વારકાથી પધાર્યા.

ગુજરાતના ખેડા જિલ્લામાં આવેલું ડાકોર ભગવાન રણછોડરાયજીનું પ્રખ્યાત ધામ છે. "રણછોડ" નામ શ્રીકૃષ્ણની એ લીલાની યાદ અપાવે છે જ્યારે તેમણે પ્રજાના હિત માટે જરાસંધ અને કાલયવન સામે રણભૂમિ છોડીને દ્વારકાને પોતાની રાજધાની બનાવી. ગુજરાતના ભક્તો તેમને પ્રેમથી "રાજા રણછોડ" કહે છે, અને "જય રણછોડ, માખણચોર"ના નાદથી ડાકોર ગુંજી ઊઠે છે.

લોકપ્રસિદ્ધ પરંપરા અનુસાર ડાકોરના ભક્ત બોડાણાજી વર્ષો સુધી નિયમિત પગપાળા દ્વારકા જઈને ભગવાનનાં દર્શન કરતા હતા. ઘડપણમાં જ્યારે યાત્રા કઠિન બની ગઈ, ત્યારે ભગવાને પોતે જ તેમને ગાડું લઈ આવવાનું કહ્યું અને તેમની સાથે ડાકોર પધાર્યા. દ્વારકાના પૂજારીઓ પાછળ પાછળ આવ્યા, ત્યારે ભગવાન ગોમતી તળાવમાં છુપાઈ ગયા. બોડાણાજીએ ભગવાન માટે પોતાના પ્રાણ આપી દીધા. પૂજારીઓએ મૂર્તિના વજન જેટલું સોનું માગ્યું, પણ બોડાણાજીનાં પત્ની ગંગાબાઈ પાસે માત્ર સોનાની એક વાળી હતી. ભગવાનની કૃપાથી ત્રાજવામાં એ નાનકડી વાળી જ મૂર્તિની બરાબર થઈ ગઈ. આ કથા શીખવે છે કે ભગવાન ભક્તના પ્રેમથી તોળાય છે, ધનથી નહીં.

રણછોડરાયજીનું હાલનું મંદિર અઢારમી સદીમાં બંધાયું હતું. પાસે જ ગોમતી તળાવ છે, જે આ કથાને કારણે પવિત્ર મનાય છે. શરદ પૂનમ અને કારતકી પૂનમના મેળા અહીં ખૂબ મોટા ભરાય છે, અને ફાગણી પૂનમ (હોળી)એ આખા ગુજરાતમાંથી હજારો ભક્તો પગપાળા સંઘ લઈને દર્શને આવે છે. જન્માષ્ટમી પણ અહીં ખૂબ ઉલ્લાસથી ઉજવાય છે.

વ્યવહારુ માહિતી: ડાકોરનું પોતાનું રેલવે સ્ટેશન છે, જે આણંદ–ગોધરા લાઇન પર આવેલું છે. સૌથી નજીકનાં મોટાં શહેરો નડિયાદ અને આણંદ છે, અને અમદાવાદથી પણ સડકમાર્ગે સહેલાઈથી પહોંચી શકાય છે.

State

ગુજરાત

Nearest City

Nadiad

Main Temples

Ranchhodrai Temple, Gomti Lake

Associated Leela

The Lord coming from Dwarka for the devotee Bodana