શ્રીકૃષ્ણના ગુરુ કોણ હતા?
શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામજીએ ઉજ્જૈન (અવંતી)માં મહર્ષિ સાંદીપનિના આશ્રમમાં શિક્ષણ મેળવ્યું; તેમનો નામકરણ સંસ્કાર ગર્ગ મુનિએ કર્યો હતો.
જવાબ
કંસના અંત પછી, ઉપનયન સંસ્કાર થયા બાદ શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામજી વિદ્યા મેળવવા અવંતીપુરી, એટલે કે આજના ઉજ્જૈનમાં, મહર્ષિ સાંદીપનિના આશ્રમમાં ગયા. શ્રીમદ્ભાગવત મુજબ તેમણે ફક્ત ચોસઠ દિવસમાં ચોસઠ કળાઓ તથા વેદ, શાસ્ત્ર અને ધનુર્વિદ્યા શીખી લીધી. આ જ આશ્રમમાં સુદામા તેમના સહાધ્યાયી હતા.
ગુરુદક્ષિણા તરીકે ગુરુ અને ગુરુપત્નીએ પોતાના એ પુત્રને માગ્યો જે પ્રભાસ ક્ષેત્રમાં સમુદ્રમાં ડૂબી ગયો હતો. શ્રીકૃષ્ણે યમલોકમાંથી ગુરુપુત્રને પાછો લાવીને ગુરુને સોંપ્યો. આજે પણ ઉજ્જૈનમાં સાંદીપનિ આશ્રમ એક પવિત્ર તીર્થ છે.
તે પહેલાં, ગોકુળમાં યદુવંશના કુળપુરોહિત ગર્ગ મુનિએ નંદબાબાના ઘરે ગુપ્ત રીતે બંને બાળકોનો નામકરણ સંસ્કાર કર્યો હતો અને "કૃષ્ણ" તથા "રામ" નામ પાડ્યાં હતાં. ગુરુઓ પ્રત્યે શ્રીકૃષ્ણનો આ નમ્ર આદર આપણને શીખવે છે કે સ્વયં ભગવાન પણ ગુરુ પરંપરાનું સન્માન કરે છે.
- Source
- Shrimad Bhagavatam, Canto 10
- Place
- Ujjain (Avanti)