શ્રીકૃષ્ણ મોરપીંછ અને વાંસળી કેમ ધારણ કરે છે?
મોરપીંછ અને વાંસળી વ્રજના ગોવાળ તરીકે શ્રીકૃષ્ણની ઓળખ છે; પરંપરામાં તેના ઘણા સુંદર પ્રતીકાત્મક અર્થ કહેવામાં આવે છે.
જવાબ
શ્રીમદ્ભાગવતમાં વૃંદાવનના ગોવાળ તરીકે શ્રીકૃષ્ણનું વર્ણન મોરપીંછના મુગટ, વનમાળા અને વાંસળી સાથે કરવામાં આવ્યું છે. આ તેમના સરળ, પ્રકૃતિપ્રેમી વ્રજ જીવનની ઓળખ છે.
મોરપીંછ વિશે પરંપરામાં ઘણી લોકપ્રિય સમજૂતીઓ છે. એક કથા મુજબ શ્રીકૃષ્ણની વાંસળી પર નાચતા મોરોએ પ્રેમથી પોતાનું પીંછું તેમને ભેટ આપ્યું. મોરપીંછમાં બધા રંગો હોય છે, જે બતાવે છે કે ભગવાનમાં આખી સૃષ્ટિના રંગો સમાયેલા છે. કેટલાક લોકો તેને પવિત્રતા અને સૌંદર્યનું પ્રતીક પણ માને છે.
વાંસળી વિશે એક પ્રચલિત ભાવ એ છે કે તે અંદરથી ખાલી છે, તેથી ભગવાન તેમાં પોતાનો સૂર ભરે છે. ભક્તનું હૃદય પણ જ્યારે અહંકારથી ખાલી થાય છે, ત્યારે જ ભગવાન તેમાં પોતાનું સંગીત ભરે છે. ભાગવતમાં વર્ણન છે કે તેમની વાંસળીનો સૂર સાંભળીને ગોપીઓ, ગાયો, પક્ષીઓ અને નદીઓ સુદ્ધાં મુગ્ધ થઈ જતાં.
આ સમજૂતીઓ ભક્તિ પરંપરા અને લોકકથાઓમાંથી આવી છે, અને ભક્તોને ભગવાનના માધુર્યનું સ્મરણ કરાવે છે.