ભક્તિ એટલે શું?
ભક્તિનો અર્થ છે ભગવાન પ્રત્યે નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ અને પૂર્ણ સમર્પણ, જેને ગીતા અને ભાગવતમાં સૌથી સરળ અને શ્રેષ્ઠ માર્ગ કહેવામાં આવ્યો છે.
જવાબ
"ભક્તિ" શબ્દ સંસ્કૃતના "ભજ્" ધાતુમાંથી બન્યો છે, જેનો અર્થ છે સેવા કરવી, પ્રેમ કરવો અને ભાગીદાર બનવું. ભક્તિ એટલે કોઈ પણ સ્વાર્થ વિના ભગવાનને પ્રેમ કરવો અને પોતાનું જીવન તેમને સમર્પિત કરી દેવું.
ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે પ્રેમથી અર્પણ કરેલું એક પાન, ફૂલ, ફળ કે જળ પણ તેઓ સ્વીકારે છે, અને બારમા અધ્યાયમાં તેઓ પોતાના પ્રિય ભક્તના ગુણો બતાવે છે: દ્વેષરહિત, સૌના મિત્ર, કરુણામય, સુખ-દુઃખમાં સમ અને ક્ષમાશીલ.
શ્રીમદ્ભાગવતમાં ભક્ત પ્રહ્લાદ નવધા ભક્તિ, એટલે કે ભક્તિનાં નવ સ્વરૂપ બતાવે છે: શ્રવણ, કીર્તન, સ્મરણ, પાદસેવન, અર્ચન, વંદન, દાસ્ય, સખ્ય અને આત્મનિવેદન. તેમાંથી કોઈ પણ એક માર્ગ સાચા મનથી અપનાવવાથી ભગવાન સુધી પહોંચાય છે.
ભક્તિ માટે જાતિ, ધન, વિદ્યા કે ઉંમરની કોઈ શરત નથી. મીરાંબાઈ, સૂરદાસ, નરસિંહ મહેતા અને અનેક સંતોનું જીવન બતાવે છે કે સાચો પ્રેમ જ ભગવાનને સૌથી પ્રિય છે.
- Source
- Bhagavad Gita 9.26 and ch. 12; Shrimad Bhagavatam, Canto 7