શ્રી રાધા કોણ છે?
શ્રી રાધા બરસાનાના રાજા વૃષભાનુનાં પુત્રી અને શ્રીકૃષ્ણનાં પરમ પ્રિયા છે, જેમને ભક્તિ પરંપરામાં શુદ્ધ પ્રેમ અને ભક્તિનું સર્વોચ્ચ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
જવાબ
શ્રી રાધા વ્રજના બરસાનામાં રાજા વૃષભાનુ અને માતા કીર્તિનાં પુત્રી છે. તેમનું પ્રાગટ્ય ભાદરવા સુદ આઠમે માનવામાં આવે છે, જે રાધાષ્ટમી તરીકે ઊજવાય છે. તેઓ શ્રીકૃષ્ણનાં પરમ પ્રિયા અને ગોપીઓમાં સર્વશ્રેષ્ઠ છે.
ભક્તિ પરંપરામાં રાધારાણીને ફક્ત પ્રિયતમા નહીં, પરંતુ ભગવાનની આહ્લાદિની શક્તિ, એટલે કે આનંદ આપનારી દિવ્ય શક્તિ માનવામાં આવે છે. તેથી "રાધે-કૃષ્ણ" કે "રાધે-શ્યામ"માં તેમનું નામ શ્રીકૃષ્ણ પહેલાં લેવાય છે. તેમનો પ્રેમ સંપૂર્ણ નિઃસ્વાર્થ છે અને ભક્તો તેમને ભક્તિનો આદર્શ માને છે.
એક વાત નોંધપાત્ર છે: શ્રીમદ્ભાગવતમાં રાધાજીનું નામ સ્પષ્ટ રીતે આવતું નથી, જોકે આચાર્યો રાસલીલાની એક વિશેષ ગોપીમાં તેમનો સંકેત જુએ છે. તેમનું વિસ્તૃત વર્ણન પદ્મ પુરાણ, બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ, જયદેવના ગીતગોવિંદ અને પછીના ભક્ત કવિઓની રચનાઓમાં મળે છે. નિંબાર્ક, ગૌડીય, વલ્લભ અને રાધાવલ્લભ જેવી પરંપરાઓમાં તેમની વિશેષ ઉપાસના થાય છે.